کشیش فرانسوی چگونه مسیر موسیقی علینقی وزیری را تغییر داد؟چرا ۲۱ شهریور روز ملی سینماست؟فیلم «داستانهای موازی» اصغر فرهادی در اینترنت منتشر شدرئال مادرید مقابل اینتر + فیلمپرسپولیس ۲-۰ ذوبآهن + فیلمآلومینیوم اراک مقابل استقلال؛ سومین تساوی آبیهاوالنسیا مقابل بارسلونا؛ برد ۵ گله بارسا با درخشش لامین یامال + فیلمصعود جوانان ایران به جام ملتهای آسیا با یک کامبک تماشاییمهدی قایدی محکوم ۱۸۰ هزار دلاری !جواد مجابی درگذشت؛ پایان زندگی یکی از چهرههای مهم ادبیات معاصر ایران«نان بازویم را میخورم»تراکتور مقابل گلگهر؛ گل با پاس بیرانوند + فیلم
به گزارش ویدئوخبر، ایده تعیین یک روز در تقویم به نام سینما در نخستین جشن خانه سینما در تیرماه ۱۳۷۶ مطرح شد. در آن مراسم، ابوالحسن داوودی بر ضرورت اختصاص روزی در تقویم به سینما تأکید کرد.
هدف از این پیشنهاد، پاسداشت ورود صنعت سینما به ایران و قدردانی از سینماگران و فعالان این حوزه بود. با وجود این، سه سال طول کشید تا این پیشنهاد به مرحله اجرا برسد.
در چهارمین جشن خانه سینما در سال ۱۳۷۹، سرانجام ۲۱ شهریور به عنوان روز سینما انتخاب شد.
سابقه ورود سینما به ایران به دوران سلطنت مظفرالدین شاه قاجار بازمیگردد. در سال ۱۲۷۹ شمسی، مظفرالدین شاه در سفر به اروپا با دستگاه سینماتوگراف آشنا شد و در جریان همین سفر، دستگاههای فیلمبرداری خریداری شدند.
میرزا ابراهیمخان عکاسباشی که در سفر شاه قاجار همراه او بود، با این فناوری آشنا شد و بعدها نخستین فیلمبرداریهای ثبتشده در ایران را انجام داد.
او در جریان سفر به اروپا با دستگاهی از نوع «گومون» از مراسم جشن روز عید گل فیلمبرداری کرد و به عنوان نخستین فیلمبردار سینمای ایران در تاریخ ثبت شد.
بخشی از تصاویر متحرکی که عکاسباشی پس از بازگشت به ایران از دربار ثبت کرد، بعدها در کاخ گلستان پیدا و مرمت شد.
درباره تاریخ دقیق آغاز سینما در ایران همچنان اختلاف نظر وجود دارد. برخی پژوهشگران، ورود دستگاه سینماتوگراف را نقطه آغاز میدانند، اما گروهی دیگر معتقدند ورود یک ابزار به تنهایی نمیتواند به معنای تولد سینما در یک کشور باشد.
بر اساس این دیدگاه، باید آغاز سینمای واقعی ایران را حدود سه دهه بعد و با نمایش نخستین فیلم ایرانی دنبال کرد.
در سال ۱۳۰۹، آوانس اوهانیانس فیلم «آبی و رابی» را ساخت و این فیلم به عنوان نخستین فیلم ایرانی روی پرده رفت.
پس از آن، «دختر لُر» ساخته اردشیر ایرانی در سال ۱۳۱۲ به عنوان نخستین فیلم ناطق سینمای ایران به نمایش درآمد. نمایش این فیلم از ۳۰ آبان همان سال در سینما مایاک تهران آغاز شد و با استقبال گسترده تماشاگران همراه بود.
سینمای ایران در دهههای بعد به تدریج به یکی از مهمترین ابزارهای سرگرمی و رسانهای کشور تبدیل شد. در دهه ۱۳۲۰، بخش بزرگی از فیلمهای اکرانشده در سینماهای ایران تولید آمریکا بودند و همزمان تلاشهایی برای آموزش فیلمسازی و ایجاد زیرساختهای فنی در ایران انجام شد.
از دهه ۱۳۴۰ نیز افزایش نمایش برخی فیلمهای اروپایی و آمریکایی و شکلگیری سینمای موسوم به فیلمفارسی، سینما را به یکی از موضوعات بحثبرانگیز اجتماعی و فرهنگی تبدیل کرد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، آینده سینما در ایران با ابهام روبهرو شد. با این حال، دیدگاه رسمی جدید تأکید داشت که مخالفت با سینما به معنای مخالفت با اصل این هنر نیست.
در همین دوره، فیلم «گاو» ساخته داریوش مهرجویی نیز مورد تأیید امام خمینی قرار گرفت و این اتفاق در شکلگیری نگاه جدید به ادامه فعالیت سینما در ایران تأثیرگذار بود.
در چهار دهه پس از انقلاب، سینمای ایران در زمینههای مختلف هنری و فنی رشد کرد و فیلمسازان ایرانی در جشنوارههای داخلی و بینالمللی حضور پررنگی پیدا کردند.
ماجرای روز سینما پس از ثبت اولیه نیز بدون حاشیه نماند. مدتی بعد، نام روز سینما از تقویم رسمی کشور حذف شد.
شورای فرهنگ عمومی دلیل این اتفاق را شلوغی تقویم عنوان کرد و اعلام شد که این مناسبت در فهرست ضمائم قرار گرفته است. در نتیجه، در سالهای ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۳ در تقویمهای منتشرشده کشور اشارهای به روز سینما دیده نمیشد.
پس از اعتراضهای گسترده، روز سینما بار دیگر بر اساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی به تقویم رسمی کشور بازگشت.
بنابراین، انتخاب ۲۱ شهریور به عنوان روز سینما مستقیماً به یکصد سال پیش یا نخستین ورود دستگاه سینماتوگراف به ایران مربوط نمیشود. این تاریخ در سال ۱۳۷۹ و در چهارمین جشن خانه سینما به عنوان روزی برای پاسداشت سینما و فعالان این عرصه انتخاب شد.
در واقع، تاریخچه روز سینما دو مسیر متفاوت را به هم پیوند میدهد؛ نخست، ورود فناوری سینما به ایران در دوره قاجار و سپس، تلاش جامعه سینمایی برای ثبت جایگاه این هنر در تقویم رسمی کشور.
امروز سینما علاوه بر یک هنر و صنعت، یکی از رسانههای مهم فرهنگی به شمار میرود و روز سینما فرصتی برای توجه دوباره به وضعیت تولید، اکران، مخاطب و آینده این صنعت در ایران است.
در سالهای پس از انقلاب، فیلمهای متعددی در حافظه سینمایی مخاطبان ایرانی ماندگار شدهاند. «کمالالملک»، «خانه دوست کجاست؟»، «مادر»، «دلشدگان»، «از کرخه تا راین»، «آدمبرفی»، «کلاهقرمزی و پسرخاله»، «خواهران غریب»، «لیلی با من است» و «بچههای آسمان» از جمله آثاری هستند که سهم مهمی در خاطره جمعی سینمای ایران داشتهاند.
