محمدرضا شفیعی کدکنی؛ از سنت ادبی تا شعر معاصرحسین چوپان؛ پایان یک عمر تلاش برای کشتی خوزستانهوشنگ مرادی کرمانی؛ راوی زندگی ساده مردم + عکسبزرگ علوی؛ نویسنده «چشم‌هایش»ابراهیم گلستان؛ میان کلمه و تصویر + عکسغلامحسین ساعدی؛ نویسنده «عزاداران بَیَل»طاهره صفارزاده؛ چهره‌ای در شعر معاصر ایرانپرویز تناولی؛ هنرمند «هیچ» + عکسستارههایی که رئال مادرید برای ساختن تیم آینده زیر نظر داردغلامحسین نامی؛ طبیعت و انتزاع + عکسایران ششم آسیا شد؛ ۱۹ طلای ارزشمند برای کاروان «فرشتگان میناب»مسعود عربشاهی؛ از اسطوره تا انتزاع + عکس
به گزارش ویدئوخبر، بزرگ علوی، با نام اصلی سیدمجتبی علوی، نویسنده و مترجم ایرانی، در ۱۳ بهمن ۱۲۸۲ در تهران متولد شد. او از چهره‌های مهم داستان‌نویسی معاصر ایران بود و با پرداختن به مسائل اجتماعی، سیاسی و روان‌شناختی، در شکل‌گیری داستان مدرن فارسی نقش داشت. علوی سال‌های مهمی از زندگی خود را در زندان و تبعید گذراند و سرانجام در ۲۸ بهمن ۱۳۷۵ در برلین درگذشت.
علوی در خانواده‌ای با پیشینه فرهنگی و سیاسی رشد کرد. تحصیلات خود را در تهران آغاز کرد و در مدارسی مانند اقدسیه و دارالفنون ادامه داد. او در جوانی برای ادامه تحصیل به آلمان رفت و در دانشگاه مونیخ به تحصیل علوم تربیتی و روان‌شناسی پرداخت و در سال ۱۹۲۸ فارغ‌التحصیل شد.
اقامت در آلمان، آشنایی با ادبیات اروپایی و به‌ویژه ادبیات آلمانی، تأثیر مهمی بر مسیر فکری و ادبی علوی گذاشت. او پس از بازگشت به ایران به تدریس زبان آلمانی پرداخت و هم‌زمان فعالیت ادبی و ترجمه را دنبال کرد.
علوی در سال‌های جوانی با صادق هدایت، مجتبی مینوی و مسعود فرزاد نزدیک شد. این چهار نفر بعدها به عنوان «گروه ربعه» شناخته شدند و در جریان شکل‌گیری ادبیات جدید فارسی نقش داشتند.
نخستین مجموعه داستان مهم علوی، «چمدان»، در سال ۱۳۱۳ منتشر شد. داستان‌های این مجموعه به روابط انسانی، مسائل روان‌شناختی و کشمکش‌های درونی شخصیت‌ها می‌پردازند و از تأثیر ادبیات اروپایی بر نویسنده نیز نشان دارند.
آشنایی بزرگ علوی با تقی ارانی، تأثیر مهمی بر مسیر سیاسی او گذاشت. علوی به اندیشه‌های مارکسیستی گرایش پیدا کرد و در سال ۱۳۱۲ در انتشار مجله «دنیا» با ارانی و ایرج اسکندری همکاری داشت.
فعالیت‌های سیاسی او در سال ۱۳۱۶ به دستگیری و محکومیتش انجامید. علوی به هفت سال زندان محکوم شد و در کنار دیگر زندانیان سیاسی مرتبط با تقی ارانی، در گروهی قرار گرفت که بعدها به «۵۳ نفر» معروف شد.
تجربه زندان تأثیر مستقیمی بر آثار علوی گذاشت. او پس از آزادی در سال ۱۳۲۰، «ورق‌پاره‌های زندان» را منتشر کرد؛ مجموعه‌ای از داستان‌ها و روایت‌هایی که تجربه زندانیان سیاسی در دوران رضاشاه را بازتاب می‌دهد.
پس از آن، کتاب «پنجاه و سه نفر» را منتشر کرد که به تجربه اعضای این گروه در زندان می‌پردازد. این آثار از نمونه‌های مهم ادبیات زندان در ایران به شمار می‌روند و بخشی از تجربه سیاسی و اجتماعی نویسنده را به ادبیات داستانی منتقل می‌کنند.
مهم‌ترین اثر داستانی بزرگ علوی، رمان «چشم‌هایش» است که در سال ۱۳۳۱ منتشر شد. داستان با تابلویی به همین نام آغاز می‌شود؛ اثری که استاد ماکان، نقاشی مشهور و سیاسی، از زنی به نام فرنگیس کشیده است.
راوی داستان تلاش می‌کند راز زندگی فرنگیس و رابطه او با ماکان را کشف کند. روایت اثر با استفاده از زاویه دیدهای مختلف و قرار دادن داستانی در دل داستان دیگر، فضایی رازآلود ایجاد می‌کند.
«چشم‌هایش» در میان آثار داستانی معاصر ایران جایگاه ویژه‌ای دارد و از شناخته‌شده‌ترین رمان‌های بزرگ علوی محسوب می‌شود.
پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، علوی در آلمان شرقی ماند و زندگی خود را در خارج از ایران ادامه داد. او در دانشگاه هومبولت برلین به تدریس زبان و ادبیات فارسی پرداخت و هم‌زمان به پژوهش و ترجمه ادامه داد.
علوی در این سال‌ها درباره ادبیات فارسی پژوهش کرد و در معرفی ادبیات ایران به مخاطبان آلمانی‌زبان نیز نقش داشت. از آثار پژوهشی او می‌توان به «تاریخ و تکامل ادبیات جدید فارسی» اشاره کرد. او همچنین در تدوین فرهنگ فارسی ـ آلمانی و کتاب‌های آموزشی زبان فارسی همکاری داشت.
دوران تبعید بخش مهمی از زندگی بزرگ علوی را تشکیل داد. او پس از انقلاب ۱۳۵۷ برای مدتی به ایران بازگشت، اما بار دیگر به برلین رفت و تا پایان عمر در آنجا زندگی کرد.
آخرین سفر او به ایران در سال ۱۳۷۲ انجام شد. علوی در سال‌های پایانی زندگی نیز فعالیت ادبی و پژوهشی خود را ادامه داد و همچنان با ادبیات فارسی و مسائل فرهنگی ایران در ارتباط بود.
بزرگ علوی در ۲۸ بهمن ۱۳۷۵، برابر با ۱۷ فوریه ۱۹۹۷، در برلین درگذشت. آثار او در مرز میان داستان‌نویسی مدرن، مسائل اجتماعی، تجربه سیاسی و روان‌شناسی فردی شکل گرفته‌اند.
«چشم‌هایش»، «چمدان»، «ورق‌پاره‌های زندان» و «پنجاه و سه نفر» از مهم‌ترین آثار کارنامه او هستند. در این آثار، عشق، روابط انسانی، سیاست و تحولات اجتماعی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.
بزرگ علوی را می‌توان از نویسندگانی دانست که داستان فارسی را به تجربه‌های تازه روایی و اجتماعی نزدیک کردند. زندگی او نیز مانند آثارش با تحولات سیاسی و فرهنگی ایران در قرن چهاردهم خورشیدی گره خورده بود؛ از آشنایی با ادبیات مدرن اروپا و حلقه ادبی صادق هدایت تا زندان، فعالیت سیاسی و سال‌های طولانی زندگی در تبعید.
