به گزارش ویدئوخبر، این مراسم به همت کمیته ملی موزههای ایران (ایکوم ایران)، انجمن ملی موزههای ایران و با همکاری انتشارات دادکین برگزار شد. اسماعیل یغمایی، باستانشناس پیشکسوت ایران، ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵ در ۸۵ سالگی درگذشت.
آیین بزرگداشت با نمایش مستندی از فعالیتهای میدانی یغمایی در محوطههایی مانند تپه قلایچی، تپه حصار دامغان و بردک سیاه برازجان آغاز شد. احمد محیط طباطبایی، رئیس انجمن ملی موزههای ایران، گفت: «خواستیم این مراسم با مستند آغاز شود تا نخستین سخنران، خود اسماعیل یغمایی باشد.»
فخری دانشپور پرور، از همکاران قدیمی یغمایی، او را «یکی از جدیترین مخالفان تخریب محوطههای تاریخی» توصیف کرد و گفت: «در ماجرای تپه حصار دامغان و ارجان، هیچگاه در برابر آسیب به آثار تاریخی سکوت نکرد.»
محمدرضا خلعتبری نیز با اشاره به مقاومت یغمایی در برابر عبور خط راهآهن از تپه حصار دامغان گفت این ایستادگی تا از دست دادن موقعیت شغلی او پیش رفت. او همچنین از سالهای پایانی زندگی یغمایی یاد کرد؛ دورانی که به گفته خلعتبری، این پژوهشگر پس از برخی فشارها و محدودیتها، سکوت و خلوت را برگزید.
در بخش دیگری از مراسم، پیام تصویری پیرایه یغمایی، خواهر این باستانشناس، پخش شد. او گفت اسماعیل یغمایی تنها یک باستانشناس نبود، بلکه نویسنده، پژوهشگر و شاعری توانا بود که این وجه از شخصیتش کمتر شناخته شد.
به گفته او، یغمایی تا روزهای پایانی عمر نیز مشغول پژوهش و نگارش بود و آخرین شعرهایش با عنوان «کوچه گودال» و «لکلکهای مهاجر» از او به یادگار مانده است.
محمدابراهیم زارعی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، از تدوین یادنامهای برای اسماعیل یغمایی خبر داد و گفت قرار است ۲۶ مقاله از پژوهشگران داخل و خارج کشور درباره زندگی و آثار او گردآوری شود.
او یغمایی را «نماینده نسلی که حفاظت از میراث فرهنگی را نه یک شغل، بلکه یک مسئولیت ملی میدانست» توصیف کرد.
در پایان مراسم، ویدئویی از ماجرای تخریب محوطه تاریخی ارجان و پیامدهای آن برای اسماعیل یغمایی پخش شد؛ روایتی که بسیاری از حاضران آن را تلخترین فصل زندگی حرفهای این باستانشناس دانستند.