آیا تبلیغات جدید شهری به زبان فارسی آسیب می‌زند؟

به گزارش ویدئوخبر، کمپین جدید یکی از برندهای تبلیغاتی با استفاده از واژه‌های شکسته و نامتعارف روی بیلبوردهای شهری، موجی از واکنش‌ها را در میان کاربران، کارشناسان و فعالان حوزه فرهنگ ایجاد کرده است. برخی این شیوه را خلاقانه می‌دانند و برخی دیگر آن را تهدیدی برای زبان فارسی و خوانایی تبلیغات محیطی توصیف می‌کنند.

در این کمپین، واژه‌های فارسی به بخش‌های نامنظم تقسیم شده‌اند و مخاطب باید با کنار هم قرار دادن حروف، مفهوم اصلی را کشف کند. هدف این روش، افزایش زمان توجه مخاطب و درگیر کردن ذهن او عنوان شده است؛ اما منتقدان معتقدند بیلبوردهای شهری باید در همان نگاه نخست پیام خود را منتقل کنند و تبدیل شدن آن‌ها به معما، کارکرد اصلی تبلیغات محیطی را زیر سؤال می‌برد.

نگرانی از تأثیر بر زبان فارسی

برخی کارشناسان فرهنگی معتقدند تبلیغات تنها ابزار فروش کالا نیستند، بلکه در شکل‌گیری فرهنگ عمومی، شیوه خواندن و حتی نحوه استفاده از زبان نیز نقش دارند. از نگاه آن‌ها، دستکاری در ساختار واژه‌های فارسی برای جلب توجه، در بلندمدت می‌تواند حساسیت جامعه نسبت به اصول نگارش و خوانایی زبان را کاهش دهد.

تبلیغات؛ فراتر از فروش کالا

کیوان ارزاقی، نویسنده و پژوهشگر، معتقد است تبلیغات امروز علاوه بر فروش محصولات، بر شیوه فکر کردن و سبک زندگی نیز اثر می‌گذارند. به گفته او، عادی‌سازی خرید اقساطی برای کالاهای روزمره و استفاده ابزاری از زبان فارسی، دو پیام مهم این کمپین هستند که می‌توانند بر فرهنگ عمومی جامعه تأثیر بگذارند.

بیلبوردها نباید به معما تبدیل شوند

برخی متخصصان تبلیغات نیز تأکید می‌کنند که مخاطبان هنگام رانندگی یا عبور از خیابان فرصت رمزگشایی از پیام‌های تبلیغاتی را ندارند. از نظر آن‌ها، هرچند خلاقیت در تبلیغات اهمیت دارد، اما نباید به بهای کاهش خوانایی و انتقال سریع پیام تمام شود.

هشدار پژوهشگران زبان فارسی

بهروز صفرزاده، پژوهشگر حوزه فرهنگ‌نویسی، معتقد است رواج چنین شیوه‌ای می‌تواند به شلخته‌نویسی و بی‌نظمی در نگارش فارسی دامن بزند. او پیشنهاد کرده است نهادهای مسئول پیش از صدور مجوز برای چنین تبلیغاتی، نظر کارشناسان زبان و فرهنگ را نیز جویا شوند.

اسماعیل امینی، شاعر و مدرس دانشگاه، نیز با انتقاد از این شیوه تبلیغات تأکید کرده است که زبان و خط فارسی بخشی از میراث فرهنگی ایران هستند و نباید برای اهداف تبلیغاتی دستخوش تغییر شوند. به گفته او، حفظ زبان فارسی مسئولیتی اجتماعی است و همه نهادها و شهروندان در قبال آن وظیفه دارند.

کارشناسان معتقدند بحث ایجادشده پیرامون این کمپین، فراتر از یک تبلیغ تجاری است و پرسش مهمی را مطرح می‌کند؛ اینکه برندهای بزرگ تا چه اندازه در قبال حفظ زبان فارسی و فرهنگ عمومی جامعه مسئولیت دارند.