دوشنبه / ۴ خرداد / ۱۴۰۵ Monday / 25 May / 2026
×
از تهران تا اصفهان؛ گالری‌ها میزبان نمایشگاه‌های تازه شدند
افتتاحیه نمایشگاه‌های هنری جمعه ۱ خرداد

از تهران تا اصفهان؛ گالری‌ها میزبان نمایشگاه‌های تازه شدند

کاوش‌های تازه باستان‌شناسی در شمال‌شرق ایران

کشف تصویری منتسب به یزدگرد سوم در آتشکده‌ای باستانی + عکس

کاوش‌های تازه در آتشکده بازه هور، احتمال کشف تصویری از یزدگرد سوم، آخرین شاهنشاه ساسانی را مطرح کرده است؛ یافته‌ای مهم که می‌تواند بخشی از آخرین روزهای حکومت ساسانی را روشن کند.
کشف تصویری منتسب به یزدگرد سوم در آتشکده‌ای باستانی + عکس

به گزارش ویدئوخبر، پژوهشگران دانشگاه تهران در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی آتشکده «بازه هور» موفق به شناسایی تصویری شده‌اند که بر اساس شواهد تاریخی و باستان‌شناختی، احتمال می‌رود متعلق به یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی باشد.

این یافته تازه در قالب پژوهشی علمی منتشر شده و توجه محافل باستان‌شناسی و تاریخ ایران را به خود جلب کرده است.

کشف یک گچ‌بری متفاوت در ورودی آتشکده

در جریان حفاری‌های تازه، بخشی از یک پانل گچ‌بری متعلق به اواخر دوره ساسانی کشف شد که در ورودی آتشکده نصب شده بود.

در این تصویر، یک شخصیت نشسته و سه فرد ایستاده دیده می‌شوند. بررسی پوشش، کفش، نوع شلوار و تزئینات شخصیت اصلی نشان می‌دهد این فرد جایگاه متفاوتی نسبت به دیگران داشته و نشانه‌های ظاهری او با الگوهای شناخته‌شده پادشاهان ساسانی همخوانی دارد.

باستان‌شناسان معتقدند همین جزئیات، احتمال تعلق این تصویر به یزدگرد سوم را تقویت می‌کند.

آخرین روزهای ساسانیان در خراسان؟

پژوهشگران برای این فرضیه تنها به شواهد تصویری اکتفا نکرده‌اند. کشف قطعاتی از تاج ساسانی، نیمه‌کاره ماندن گچ‌بری‌ها و پنهان شدن بخشی از اثر پشت دیوار خشتی، از جمله نشانه‌هایی است که با شرایط بحرانی اواخر حکومت ساسانی ارتباط داده می‌شود.

همچنین برخی منابع تاریخی اشاره می‌کنند یزدگرد سوم در واپسین روزهای حکومت خود به خراسان پناه برده بود؛ موضوعی که با موقعیت جغرافیایی آتشکده بازه هور همخوانی دارد.

آتشکده‌ای در قلب مسیرهای باستانی ایران

آتشکده بازه هور در جنوب مشهد و در یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباطی ایران باستان قرار داشته؛ مسیری که خراسان را به سیستان، کرمان و بخش‌های مرکزی فلات ایران متصل می‌کرد.

کاوش‌های چندساله در این محوطه نشان داده این مجموعه از اواخر دوره اشکانی شکل گرفته و تا سده‌های نخست اسلامی همچنان فعال بوده است.

فضای داخلی بنا نیز با گچ‌بری‌ها و نقاشی‌های دیواری نفیس تزئین شده بود؛ موضوعی که اهمیت مذهبی و سیاسی این مجموعه را نشان می‌دهد.

ردپای تاریخ در دیوارنوشته‌ها

در بخش‌های مختلف این آتشکده، دیوارنوشته‌هایی به زبان فارسی میانه کشف شده که از مراجعه افراد مختلف به این مکان حکایت دارد.

به گفته پژوهشگران، این نوشته‌ها می‌توانند اطلاعات ارزشمندی درباره تحولات سیاسی و مذهبی اواخر دوره ساسانی در اختیار محققان قرار دهند.

زلزله‌ای که آتشکده را مدفون کرد

بررسی‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد این مجموعه تاریخی احتمالا بر اثر یک زمین‌لرزه شدید در اواخر قرن سوم یا اوایل قرن چهارم هجری تخریب و متروک شده است.

همین موضوع باعث شد بخشی از آثار و تزئینات بنا در زیر خاک حفظ شود و امروز اطلاعات تازه‌ای از واپسین سال‌های حکومت ساسانیان در اختیار پژوهشگران قرار گیرد.

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.